Raam- en deuropeners

Raam- en deuropeners: meer zelfstandigheid en veiligheid in huis

Voor veel mensen met een fysieke beperking zijn dagelijkse handelingen niet vanzelfsprekend. Iets ogenschijnlijk eenvoudigs als het openen van een deur of raam kan veel kracht, fijne motoriek of balans vragen. Raam- en deuropeners zijn daarom geen luxe, maar belangrijke hulpmiddelen die bijdragen aan zelfstandigheid, veiligheid en comfort in huis.

Waarom raam- en deuropeners zo belangrijk zijn

Mensen met een lichamelijke beperking, chronische aandoening of neurologische aandoening (zoals dwarslaesie, CP, MS, reuma of NAH) hebben vaak te maken met:

• Verminderde hand- en armkracht

• Beperkte reikwijdte

• Spasticiteit of tremoren

• Verminderde balans of uithoudingsvermogen

Een zware deur, zwaar raammechanisme of hoge klink kan dan een belemmering vormen. Het gevolg is dat mensen afhankelijk worden van anderen, ramen niet meer openen (met risico op slechte ventilatie) of deuren open laten staan, wat onveilig kan zijn.

Raam- en deuropeners ondersteunen zelfredzaamheid en horen bij veilig en toegankelijk wonen.

Automatische deuropeners

Een automatische deuropener is een motorisch systeem dat een deur opent en sluit zonder dat er kracht nodig is. De bediening kan op verschillende manieren plaatsvinden.

Soorten automatische deuropeners

• Elektrische swingdeuropeners
  Geschikt voor binnendeuren en buitendeuren die naar binnen of buiten draaien.

• Schuifdeuropeners
  Vooral toegepast bij schuifpuien of toegangsdeuren.

• Low-energy deuropeners
  Ontwikkeld voor gebruik in woningen en zorgomgevingen, veilig en langzaam bewegend.

Bediening

Automatische deuropeners kunnen worden bediend via:

• Grote drukknoppen (wand of los)

• Afstandsbediening

• Bewegingssensoren

• Smartphone of domotica

• Schakelaar of aangepaste bediening (bijvoorbeeld met elleboog)

Voor wie geschikt?

• Rolstoelgebruikers

• Mensen met beperkte handfunctie

• Mensen met verminderde armkracht

• Mensen die moeite hebben met transfers of balans

Elektrische raamopeners

Een elektrische raamopener is een motor die een raam opent en sluit, vaak met een ketting-, spindel- of schuifsysteem. Dit maakt het mogelijk om ramen te bedienen zonder te reiken of kracht te zetten.

Veelgebruikte varianten

• Kettingactuatoren
  Veel toegepast bij draaikiepramen.

• Spindel- of push-pull systemen
  Geschikt voor zwaardere ramen of grotere openingen.

• Slimme raamopeners
  Te bedienen via afstandsbediening, app of spraakassistent.

Voordelen

• Zelfstandig ventileren

• Geen overbelasting van schouders of handen

• Ook geschikt voor hoog geplaatste ramen

• Te koppelen aan domotica of ventilatieschema’s

Extra veiligheid

Sommige systemen stoppen automatisch bij weerstand, wat belangrijk is bij spasticiteit of onbedoelde bewegingen.

Eenvoudige hulpmiddelen als alternatief

Niet iedereen heeft direct een elektrische oplossing nodig. Er bestaan ook laagdrempelige hulpmiddelen, zoals:

• Verlengde handgrepen of raamstokken

• Deurklinkverlengers

• Grote bedieningsknoppen

• Mechanische deuropenhulpjes

Deze oplossingen zijn goedkoper en kunnen een goede tussenstap zijn.

Waar moet je op letten bij de keuze?

Bij het kiezen van een raam- of deuropener is het belangrijk om te kijken naar:

1. Jouw beperking en belastbaarheid
   Hoeveel kracht en controle heb je?

2. Type deur of raam
   Gewicht, draairichting en afmetingen.

3. Bediening
   Wat is voor jou het makkelijkst: knop, afstandsbediening, app?

4. Veiligheid
   Denk aan noodstop, obstakeldetectie en langzaam sluiten.

5. Installatie
   Kan het op bestaande ramen/deuren worden gemonteerd?

6. Vergoeding
   In sommige gevallen zijn hulpmiddelen (deels) vergoedbaar via Wmo of zorgverzekering.

Een ergotherapeut kan hierbij goed meedenken en testen wat in de praktijk werkt.